رژیم‌های نرخ ارز و تجارت بین‌الملل شواهدی از مراودات تجاری ایران و شرکای عمده تجاری (رویکرد ‌PPML)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22075/jem.2021.21483.1506

چکیده

در مطالعه حاضر تلاش شده است رابطه متقابل رژیم ­های نرخ ارز و تجارت بین­ الملل در کشور ایران و شرکای عمده تجاری در چارچوب الگوی جاذبه و با استفاده از رویکرد حداکثر درست­ نمایی توزیع پوآسون (PPML) در بازه زمانی 2018­­-­1995 بررسی شود. نتایج بیانگر تأثیر مثبت و نقش مؤثر رژیم­ های نرخ ارز بر میزان افزایش جریان ­های تجاری است. با توجه به مقادیر متفاوت معنی ­داری، می ­توان انتظار داشت تأثیر رژیم ­های مختلف نرخ ارز بر تجارت متفاوت باشد. از این رو، به  سیاست‌گذاران اقتصادی توصیه می­ گردد هنگام بررسی عوامل مؤثر بر بهبود مراودات تجاری، رژیم ­های نرخ ارز را با توجه به سیاست ­های تجاری کشورها تعیین نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exchange Rate Regimes and International Trade Evidence oF Trade Relations Iran and Major Trading Partners (PPML Approach)

نویسندگان [English]

  • Seyede Marveh Nasersadrabadi 1
  • Farhad Ghaffari 2
  • Teymour Mohammadi 3
  • Abbas Memarnejad 4
1 Ph.D. Student in Economics, Department of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Department of economics, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In the present study, an attempt has been made to investigate the bilateral relationship between exchange rate regimes and international trade in iran and major trading partners in the framework of gravity model and using the Poisson-Pseudo Maximum Likelihood (PPML) approach over the period 1995-2018. The results show positive effect and effective role of exchange rate regimes on the rate of increase in trade flows. Due to given significantly different values, the expected effect of different exchange rate regimes on trade can be different .Therefore, economic policymakers are advised to determine the exchange rate regimes according to the trade policies of countries when examining the factors affecting the improvement of trade relations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Exchange Rate Regimes
  • International Trade
  • Gravity Model
  • Poisson-Pseudo Maximum Likelihood
اسدی، سید پیمان و بهرامی، جاوید ­(1392)، اقتصاد سیاسی نظام ارزی کشورهای نفتی، فصلنامه اقتصاد انرژی ایران، 9(3): 29-1.
اصغرپور، حسین­، سجودی، سکینه و مهین اصلانی­نیا، نسیم­ (1390)­، تحلیل تجربی میزان انتقال اثر نرخ ارز بر قیمت صادرات غیرنفتی ایران، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 11(3): 134-111.
برخورداری، سجاد ­(1391)، ­سه نظریه برای نظام ارزی کشورهای نفتی و رژیم­های ارزی، فصلنامه تازه­های اقتصاد، 136: 35-31.
پاشا زانوس، پگاه، بهرامی، جاوید، توکلیان، حسین و محمدی، تیمور (1398)، بررسی عملکرد رژیم‌های ارزی بر نوسان­های تولید و تورم در شرایط ادغام مالی بین‌المللی برای اقتصاد ایران رهیافت تعادل عمومی پویای تصادفی، فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، 14(3): 69-41.
توکلیان، حسین و افضلی ابرقویی، وجیهه (1395)، مقایسه عملکرد اقتصاد کلان در رژیم­های ارزی مختلف ارزی (­رویکرد DSGE)، فصلنامه پژوهشنامه­ اقتصادی، 16(61): 125-81.
خدیو، یسری و عسگری، حشمت­اله (1399)، برآورد پتانسیل تجاری میان ایران و گروه دی هشت با استفاده از روش SGMM (کاربردی از مدل جاذبه)، فصلنامه مدل­سازی اقتصاد­سنجی، 5 (2): 117-95.
دایی کریم­زاده، سعید، امام­وردی، قدرت­اله و شایسته، افسانه (1393)، بررسی تأثیر نرخ ارز واقعی بر صادرات غیر نفتی ایران، فصلنامه اقتصاد مالی، 8­(29): 168-151.
عاطفی­منش، رویا­ (1394)­، نگاهی به طبقه­بندی رژیم­های نرخ ارز در کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و توصیه­هایی برای رژیم ارزی ایران، فصلنامه سیاست­های مالی و اقتصادی، 3(10): ­32-5.
کازرونی، علیرضا، محمدزاده، پرویز، حقیقت، جعفر و تیموری الله لو، سجاد (1398)، اثر تکانه­های پولی بر اشتغال تحت رژیم­های ارزی در ایران رویکرد DSGE­، فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، 14­(2)­: 104-77.
کمیجانی، اکبر و نادعلی، محمد (1384)، انتخاب نظام ارزی مناسب برای اقتصاد ایران با توجه به شوک­های نفتی وارد بر آن­، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، 7(23): 37-1.
گرشاسبی، علیرضا و رهنمون پیروج، طیبه­ (1399)، ارائه راه­کارهای سیاستی توسعه تأمین مالی صادرات ایران و اولویت­بندی آنها، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 9(33): 197­-173.
گزارش­های آمـاری بـین­الملـل وزارت صـنعت، معـدن و تجارت (1394).
محمدی، تیمور و غلامی، امیر ­(1387)، بررسی تأثیر شوک یکسان­سازی نرخ ارز بر متغیرهای کلان اقتصادی (تورم، بیکاری و تولید)، فصلنامه پژوهشنامه­ اقتصادی، 9 (29): 74-49.
نجار­زاده­، رضا، ابرقوئی­، وجیهه، سحابی­، بهرام و توکلیان، حسین (1394)، مقایسه عملکرد اقتصاد کلان  (نوسان­­های ادوار تجاری) در  رژیم­های مختلف ارزی (رویکردDSGE)، رساله دکتری علوم­اقتصادی.
وثوقی، سعید، شاه­منصوری، تاج محمد، شاه­سواری، محمود و رایان­پور، عماد ­(1390)، امکان­سنجی ایجاد ترتیبات تجاری منطقه­ای بین ایران و کشورهای منطقه آسیای مرکزی، فصلنامه پژوهشنامه ‌بازرگانی، 60(15)­­: 161-135. 
هراتی، جواد، بهراد امین، مهدی و کهرازه، ساناز­ (1394)، بررسی عوامل مؤثر بر صادرات ایران (کاربرد الگوی جاذبه)، فصلنامه پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 6(21): 46-29.
یزدانی، مهدی، رمضانی، هادی و صادقی، مینا (1395)، اثرات مرزی در جریان تجاری گروه­های کالایی ایران، کاربردی از تصریح غیر­خطی، فصلنامه پژوهشنامه­ اقتصادی، 16(62): 194-165.
Addai­, B., Gyimah, A. G. & Poku-Agyemang, K. (2020), Exchange Rate Regimes and Global Cocoa Trade: To Float or to Peg? Cogent Economics & Finance, 8: 1719593.
Ashraf, M. A. &­ Chowdhury, A. Z. (2016), Determinants of  Bangladesh’s Export Flows to The USA, 2003-2010, an Empirical Review, Jurnal Agro Ekonomi, 28(2): 189-199.
Azimi, H. & ­Yahyazadefar, M. (2013), The Effect of Incentive Programs and Export Supports on The Trade of Agricultural Products (Persian), Journal of Economic Modelling, 7(2): 121-135.
Bruno, M. (1991), High Inflation and The Nominal Anchors of an Open Economy, Essays in International Finance, No.183.
Calvo, G. & Vegh, C. (1994), Inflation Stabilization and Nominal Anchors, Contemporary Economic Policy, 12(2): 35–45.
Calderon, C. & ­Schmidt-­Hebbel, K. (2008), Choosing an Exchange Rate Regime, Central Bank of Chile Working Papers, N. 494.
Carrera, J., Gnimassoun, B., Mignon, V. & Restout, R. (2020), Currency Misalignments and Exchange Rate Regimes in Latin American countries: A Trade-Off, Working Paper: 1-41.
Chia, W. M., Cheng, T. & Li. M­. (2012), Exogenous Shocks and Exchange Rate Regimes, The world Economy, 35 (4): 444-460.
Clark, P., Tamirisa, N. & Wei, S. j. (2004), Exchange Rate Volatility and Trade Flows Some New Evidence, IMF­:1-131.
Dabrowski, M. A. & Wroblewska, J­. ­(2020), Insulating Property of The Flexible Exchange Rate Regime: A case of Central and Eastern European Countries, International Economics ,162: 34-49.
Deardorff, A.V. (1998), Determinants of Bilateral Trade, Does Gravity Work in a Neoclassical World? National Bureau of Economic Research, Inc: 7-32.
Feenstra, R. C. (2002), Border Effects and The Gravity Equation: Consistent Methods for Estimation, Scottish Journal of  Political Economy, 49(5): 491-506.
Fleming, J. M. (1962), Domestic Financial Policies Under Fixed and Under Floating Exchange Rates, Staff Papers (I­M­F), Published By Palgrave Macmillan Journals, 9(3)­­: 369-380.
Fritz-Krockow, B. ­& ­Jurzyk, E. M. (2004), Will You Buy My Peg? The Credibility of a Fixed Exchange Rate Regime as a Determinant of Bilateral Trade, IMF working­,­ 4(165): 1-25.
Ghosh, A. R., Gulde, A. M­. & ­Wolf, H. C. (2003), Exchange Rate Regimes: Choices and Consequences, Cambridge, MA: MIT Press.
Gilbert, N. A., Linyong, S. G­. & ­Divine, G. M­. (2013), Impact of Agricultural Export on Economic Growth in Cameroon: Case of Banana, Coffee and Cocoa, International Journal of Business and Management Review, 1(1): 44–71.
Glick, R.­ & ­Rose, A. (2016), Currency Unions and Trade: A Post-EMU Reassessment, European Economic Review, 87: 78-91.
Helpman, E. & Krugman, P. (1985), Market Structure and Foreign Trade, Increasing Returns, Imperfect Competition and The International Economy, Cambridge, Mass: MIT Press.
Husain, A. M., Mody, A.­­ & ­Rogoff, K. S. (2004), Exchange Rate Regime Durability and Performance in Developing Versus Advanced Economies, Journal of Monetary Economics, 52(1): 35-64.
Jensen, J. L. W. V. (1906), Sur Les Fonctions Convexes et Les Inegalites Entre Les Valeurs Moyennes, Acta Mathematica, 30(21): 175-193.
Lin, S. & Ye, H. (2011), The Role of Financial Development in Exchange Rate Regime Choices, Journal of International Money and Finance, 30(4): 641–659.
Manning, W. G. &­ Mulahy, J. (2001), Estimating Log Models: to Transform or Not to Transform? Health Economics, 20(4): 461-494.
Motevaseli, M. (2001), The Role of Small Industrial Workshops in Creating Employment and Regulating, The Labor Market in The Industrial Sector (Persian), 39: 5-12.
Mundell, R. A. (1963), Capital Mobility and Stabilization Policy Under Fixed and Flexible Exchange Rates, The Canadian Journal of Economics and Political Science, 29(4): 475-485.
Poyhonen, P. (1963), a Tentative Model For The Volume of Trade Between Countries, Weltwirtschaftliches Archiv, 90: 93-100.
Rose, A. K. (2011), Exchange Rate Regimes in The Modern Era: Fixed, Floating and Flaky, Journal of Economic Literature, 49(3): 652–672.
Santana-Gallego, M. ­& ­Perez-Rodriguez, J. (2018), International Trade, Exchange Rate Regimes and Financial Crises, North American Journal of Economics and Finance, 47: 1-29.
Santos Silva, J. M. C.­ &­ Tenreyro, S. (2006), The Log of Gravity, Review of Economics and Statistics, 88(4): 641-658.
Santos Silva, J. ­M. ­C.­ & ­Tenreyro, S. (2009), Further Simulation Evidence on The Performance of The Poisson Pseudo Maximum Likelihood Estimator, Economics Letters,­ Elsevier, 112(2): 220-222.
Siliverstovs, B.­ &­ Schumacher, D. (2007), Estimating Gravity Equations: To Log or Not to Log? German Institute For Economic Research, Discussion Papers, No. 739.
Sonaglio, C. M., Campos, A. C. &­ Braga, M. J. (2016), Effects of Interest and Exchange Rate Policies on Brazilian Exports, Econo­mia, 17(1): 77-95.
Tinbergen, J. (1962), Shaping The World Economy Suggestions For an International Economic Policy, New York: The Twentieth Century Fund.
Zarzoso, I. M.­ & ­Lehmann, F. N.­ (2002), Augmented Gravity Model: an Empirical Application to Mercosur- European Union Trade Flows, Journal of Applied Economics, 6(2): 291-316.
http://www.databank.worldbank.org
http://fred.stlouisfed.org