دانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823Decomposition Analysis of Debt’s Impact on Energy Consumption of Iranian Economic Sectors with Using the Logarithmic Mean Divisia Indexتحلیل تجزیه تأثیر بدهی بر مصرف انرژی در سطح بخشهای اقتصادی ایران با استفاده از شاخص میانگین لگاریتمی دیویژیا941671710.22075/jem.2022.26263.1700FAسیده مهساقاضی میرسعیدکارشناس ارشد اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبائیعلیفریدزاددانشیار گروه اقتصاد انرژی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی0000-0002-1777-709Xمرتضیخورسندیدانشیار گروه اقتصاد انرژی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائیJournal Article20220222Several factors affect the changes in energy consumption in Iran. One of these factors is debt, which can affect energy consumption through consumption and investment channels. The purpose of this study is to analyze other aspects of the share of factors affecting changes in energy consumption. This study with emplying logarithmic mean divisia index (LMDI), analyzed the effect of debt on Iran’s energy consumption at the level of economic sectors and the whole economy including three effects related to the production and three effects related to the debt for the period 2006 to 2016. They were considered in three formats, including chain-linked, pair-wise, and pair-wise five-year periods. The results from sectoral and macro perspective indicate that particularly in the sub-period of 2004-2005, the effect of debt structure had the highest share in increasing energy consumption. Besides, the effect of government debt was the highest share in energy consumption reduction.عوامل متعددی بر تغییرات مصرف انرژی در ایران اثرگذار هستند. یکی از این عوامل، بدهی است که میتواند از کانالهای مصرف و سرمایهگذاری بر مصرف انرژی اثر بگذارد. هدف مطالعهی حاضر این است که جنبههای دیگری از سهم عوامل مؤثر بر تغییرات مصرف انرژی را نمایان سازد. پژوهش حاضر با استفاده از شاخص میانگین لگاریتمی دیویژیا به تحلیل تجزیه تأثیر بدهی بر مصرف انرژی ایران در سطح بخشهای اقتصادی و کل اقتصاد به شش اثر شامل سه اثر متداول مرتبط با تولید و سه اثر مرتبط با بدهی طی دوره زمانی سالهای 1395-1385 به سه صورت زنجیرهای، دو دورهای و دو دورهی پنج ساله میپردازد. نتایج در سطح بخشهای اقتصادی و کل اقتصاد نشان میدهد که اثر ساختار بدهی بیشترین سهم را در افزایش مصرف انرژی و اثر بدهی دولت بیشترین سهم را در کاهش مصرف انرژی در کل دورهی و به خصوص زیردورهی سالهای 1394-1393 به خود اختصاص دادهاند.https://jem.semnan.ac.ir/article_6717_3198dfd0aef271d22f7bcddd6f12f5cb.pdfدانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823The effect of some components of government expenditure on the economic growth Iranاثر اجزای مخارج دولت بر رشد اقتصادی ایران رویکرد رگرسیون غیرخطی انتقال هموار(1398-1350)4366678210.22075/jem.2022.27173.1726FAمحدثهاحمدیدانشجوی دکتری اقتصاد، ،گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی فیروزکوهمحمودمحمودزادهدانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی فیروزکوه0000-0002-5844-8604صالحقویدل دوست کوئیدانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی فیروزکوهJournal Article20220515Identifying the type of relationship between the level of government intervention in the economy and economic growth has always been one of the issues discussed in the field of public sector economics. The most important instrument of the government's intervention in the economy is the expenditure it spends, so that the amount of government expenditures and how it is allocated to different sectors often affects economic variables. In this research, the impact of government expenditure components, which include education, health and military expenditure, along with investment variables and employment rate, on Iran's economic growth during the period of 1350 to 1398 has been investigated. Based on the results of the smooth nonlinear transfer regression model, the nonlinear and threshold relationship in the model was confirmed and the results showed that in the first regime, the effect of health expenditure growth on economic growth was positive and the effect of military and educational expenditure growth was negative. In the second regime, the impact of the growth of health expenditures was negative and the impact of the growth of education and investment expenditures was also positive.شناسایی چگونگی ارتباط بین میزان مداخله دولت در اقتصاد و رشد اقتصادی همواره یکی از مسائل مورد بحث در حوزه اقتصاد بخش عمومی بوده است. مهمترین ابزار مداخله دولت در اقتصاد، مخارجی است که هزینه میکند، به طوری که، مقدار مخارج دولت و چگونگی تخصیص آن به بخشهای مختلف، اغلب متغیرهای اقتصادی را متأثر میسازد. در این پژوهش تاثیر اجزای مخارج دولت که شامل مخارج آموزشی، بهداشتی و نظامی بوده به همراه متغیرهای سرمایهگذاری و نرخ اشتغال بر رشد اقتصادی ایران طی دوره زمانی 1350 تا 1398 مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس نتایج مدل رگرسیون انتقال غیرخطی هموار، رابطه غیرخطی و آستانهای در مدل مورد تایید قرار گرفت و نتایج حاکی از آن هستند که در رژیم پایین، تاثیر رشد مخارج بهداشتی بر رشد اقتصادی مثبت و تاثیر رشد مخارج نظامی و آموزشی منفی بوده است. در رژیم بالا، تاثیر رشد مخارج بهداشتی منفی و تاثیر رشد مخارج آموزشی و سرمایهگذاری نیز مثبت بوده است.https://jem.semnan.ac.ir/article_6782_128ac9c427302b7a64314fc4593430b2.pdfدانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823Extraction of a quantitative index of economic sanctions against the Islamic Republic of Iranاستخراج شاخص کمی تحریمهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران6794679310.22075/jem.2022.25845.1688FAرضااشرفگنجوییداتش آموخته دکتری گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمانسعیدایرانمنشداتش آموخته دکتری گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمانJournal Article20220108In this study, using the fuzzy method, an attempt has been made to define a quantitative index for economic sanctions during the years 1979-2019 by using the opinions of sanctions economics experts. This quantitative index, as a useful time series, can help researchers in the field of Iran's economy and sanctions economy to study the impact of this economic phenomenon on different sectors of Iran's economy. The results obtained in this study show that during the years 2011 and 2012, the sanctions imposed against Iran had the highest amount. Also, during the years of the JCPOA agreement and the lifting of sanctions by the European Union, the United Nations Security Council and the United States of America, this index has decreased significantly, and with the withdrawal of the United States of America from the JCPOA in 2018, the index of economic sanctions has increased again.در این مطالعه با استفاده از روش فازی سعی شده است تا با استفاده از نظرات خبرگان اقتصاد تحریم، شاخص کمی برای تحریمهای اقتصادی در طی سالهای 1979-2019 تعریف شود. این شاخص کمی به عنوان یک سری زمانی مفید میتواند به پژوهشگران در حوزه اقتصاد ایران و اقتصاد تحریم کمک شایانی کند تا بتوان تاثیر این پدیدهی اقتصادی را بر بخشهای مختلف اقتصاد ایران مطالعه کرد. نتایج به دست آمده در این مطالعه نشان میدهد که در طی سالهای 2011 و 2012 تحریمها وضع شده علیه ایران دارای بیشترین مقدار بوده است. همچنین در طی سالهای توافق نامه برجام و لغو تحریمهای اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل متحد و ایالات متحده آمریکا این شاخص کاهش چشمگیری داشته است و با خروج ایالات متحده آمریکا از برجام در سال 2018 مجددا شاخص تحریمهای اقتصادی رشد داشته است.https://jem.semnan.ac.ir/article_6793_f5e536083a438cec5b64a4954abc17f1.pdfدانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823Money and the rule of law in Iranپول و حاکمیت قانون در ایران95123705510.22075/jem.2022.27726.1748FAعباسمطهری نژاددانشجوی دکتری رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه یزد، یزد، ایرانزهرانصراللهیدانشیار گروه اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20220706This study examines the relationship between money creation and the rule of law as two social institutions effective in economic growth and development. Money is created in the context of laws, and therefore it is stated that if there is the rule of law, it will not be possible to expand the money supply; on the other hand, the creation of money and the resulting inflation alter the distribution of income and relative prices and, consequently, affect private property, increase the incentive to engage in non-market activities and government intervention in the economy, and in this way affects the rule of law. Following the study of the relationship between these two variables and the discovery of the causal relationship, using the data of the rule of law of the World Bank and the volume of liquidity in the period 1996 to 2020 for Iran, using Engle Granger method and vector error correction model (ECM), it was found that in the short run, there is a negative and two-way causal relationship between the rule of law and the amount of liquidity. However, in the long run, there is a negative relationship between the volume of liquidity and the rule of law, and causality is established from the volume of liquidity to the rule of law. In other words, the increase in liquidity has reduced the rule of law in Iran.این مطالعه به بررسی رابطه بین خلق پول و حاکمیت قانون بهعنوان دو نهاد اجتماعی موثر در رشد و توسعه اقتصادی پرداخته است. پول در بستری از قوانین خلق شده، از اینرو ادعا میشود که اگر حاکمیت قانون وجود داشته باشد امکان گسترش حجم پول وجود نخواهد داشت؛ از طرف دیگر خلق پول توزیع درآمد و قیمتهای نسبی را از روند معمول بازار خارج کرده، بر مالکیت خصوصی اثر میگذارد، انگیزهی حضور در فعالیتهای غیربازاری و دخالت دولت در اقتصاد را افزایش داده و بر حاکمیت قانون اثر میگذارد. بهدنبال بررسی رابطه بین این دو متغیر و کشف رابطه علیت، از دادههای حاکمیت قانون بانک جهانی و حجم نقدینگی در دوره 1996 تا 2020 برای ایران، با استفاده روش انگل گرنجر و مدل تصحیح خطای برداری (ECM) مشخص شد که در کوتاهمدت رابطهی علیت منفی و دوطرفه بین حاکمیت قانون و حجم نقدینگی وجود دارد. لیکن در بلندمدت بین حجم نقدینگی و حاکمیت قانون یک رابطهی منفی وجود دارد و علیت از سمت حجم نقدینگی به سمت حاکمیت قانون برقرار است. بهعبارت دیگر افزایش حجم نقدینگی باعث کاهش حاکمیت قانون در ایران شده است.https://jem.semnan.ac.ir/article_7055_e143c01e314f7b950daca31188cb5d0f.pdfدانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823Environmental pollution and the nonlinear effect of GDP per capita on health expenditures: Dynamic study for
Oil exporting countriesآلودگی زیستمحیطی و اثر غیرخطی تولید سرانه بر هزینههای سلامت: مطالعه پویا برای کشورهای صادرکننده نفت125152705610.22075/jem.2022.26819.1719FAزهرامیلاعلمیاستاد گروه اقتصاد دانشگاه مازندران0000-0002-2913-7292معینحسن نتاجکارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه مازندرانJournal Article20220408In recent years, the increasing growth in health expenditures has led to the recognition determinants of health expenditures be considered by researchers. According to studies, GDP and the emission of pollution are the important determinants of health expenditures. In this study, the effect of CO<sub>2</sub> emission as an environmental indicator, GDP per capita as an economic indicator, urbanization rate and age dependency ratio as social indicators on health expenditures per capita has been estimated through use of the Panel Generalized Moments Method (PGMM) and the nonlinear relationship approach between income per capita and health expenditures per capita in 19 Oil Exporting countries including Iran in the period 2004 - 2018. The findings reveal that the variables of carbon dioxide emission per capita, urbanization rate and age dependency ratio have positive and significant effect and GDP per capita has a nonlinear inverted U-shaped relationship with health expenditure. This nonlinear relationship suggests that increment in GDP per capita leads to an increase in health expenditures per capita until the threshold level, and after that, this increment can lead to a reduction in health expenditures.رشد فزاینده هزینههای سلامت در سالهای اخیر موجب شده تا شناسایی عوامل مؤثر بر آن مورد توجه کارشناسان قرار گیرد. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تولید ناخالص داخلی و انتشار آلودگی از عوامل تعیینکننده هزینههای سلامت هستند. در این مطالعه اثر انتشار دیاکسید کربن بهعنوان شاخص زیستمحیطی، تولید ناخالص داخلی سرانه بهعنوان شاخص اقتصادی، نرخ شهرنشینی و نسبت وابستگی سنی بهعنوان شاخص اجتماعی بر هزینه سلامت سرانه، با استفاده از روش گشتاورهای تعمیمیافته تابلویی (PGMM) و رویکرد رابطه غیرخطی تولید سرانه با متغیر هزینه سلامت سرانه، در 19 کشور صادرکننده نفت شامل ایران در دوره 2018 - 2004 برآورد شده است. یافتههای این مطالعه نشان میدهد متغیرهای انتشار دیاکسید کربن سرانه، نرخ شهرنشینی و نسبت وابستگی سنی اثر مثبت و معنیدار و متغیر تولید سرانه رابطه غیرخطی به شکل U وارون با هزینه سلامت دارد. وجود رابطه U وارون حاکی از آن است که تا رسیدن به نقطه آستانه، افزایش تولید سرانه به افزایش هزینه سلامت منجر شده و پس از آن، این افزایش میتواند به کاهش هزینه سلامت منتج شود.https://jem.semnan.ac.ir/article_7056_ced92d38d8fec10f1da779dfa44f8bbe.pdfدانشگاه سمنانمدلسازی اقتصادسنجی2345-654X7220220823Investigating the Impact of Women's Employment on Fertilityبررسی تأثیر اشتغال زنان بر باروری153181705810.22075/jem.2022.26483.1709FAزهرادرّی نجف آبادیدانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمحسنمهرآرااستاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایرانفرهادغفاریدانشیار گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانکامبیزهژبر کیانیاستاد گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-0191-2138Journal Article20220302Fertility rate as an effective factor in population change is of great importance in all societies. In this article, using the information of household income and expenditure plan in 2017 of Iran Statistics Center and using the Poisson method in Stata software, the effect of women's employment on fertility has been investigated. The estimation results show that women's employment has a negative and significant effect on fertility; in such a way that their employment reduces the size of the household by an average of 7%. Age and education variables also have a negative effect on the household dimension. Although the coefficient related to the income variable is positive and significant, its smallness indicates a very insignificant effect on the household dimension. The variables of educational expenses and religious expenses also have a positive and very strong effect on the household dimension. The virtual variable of urban and rurality of the household did not have a significant effect on the size of the household; therefore, it seems that the larger size of rural households is explained only through other variables of the model, especially the employment of the woman and her education.میزان باروری به عنوان یک عامل مؤثر در تغییر جمعیت، در تمام جوامع از اهمیت بالایی برخوردار است. در مقاله حاضر، با بهرهگیری از اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار در سال ۱۳۹۷ مرکز آمار ایران و با بکارگیری روش پوآسون در نرمافزار استتا، اثر اشتغال زنان بر باروری بررسی شده است. نتایج تخمین نشان میدهد اشتغال زنان تأثیر منفی و معناداری بر باروری دارد؛ به نحوی که اشتغال آنها به طور متوسط حدود 7 درصد اندازه خانوار را کاهش میدهد. متغیرهای سن و تحصیلات نیز تأثیر منفی بر بعد خانوار دارند. اگرچه ضریب مربوط به متغیر درآمد، مثبت و معنیدار است، اما کوچک بودن آن نشان از تأثیر بسیار ناچیز بر بعد خانوار دارد. متغیر هزینههای آموزشی و هزینههای مذهبی نیز اثر مثبت و بسیار قوی بر بعد خانوار دارند. متغیر مجازی شهری و روستایی بودن خانوار اثر معنیداری بر اندازه خانوار نداشته است؛ لذا به نظر میرسد اندازه بزرگتر خانوارهای روستایی تنها از طریق متغیرهای دیگر الگو به ویژه اشتغال زن و تحصیلات وی توضیح داده میشود.https://jem.semnan.ac.ir/article_7058_696186d1596721cb6e79013d4655c5d9.pdf