دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 The Impact of the Performance of Knowledge-Based Companies on Their Financing Methods: A Panel Data Approach with Time-Varying Coefficients آثار عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان بر روش‎های تأمین مالی آن‎ها: رویکرد داده‌های تلفیقی با تغییر ضرایب در زمان 9988 10.22075/jem.2025.37313.2001 FA سعید علیزاده دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی محمود محمودزاده دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فیروزکوه، ایران 0000-0002-5844-8604 سمیه صادقی استادیار گروه مدیریت مالی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آیت الله آملی، ایران نیلوفر ایمان خان استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فیروزکوه، ایران Journal Article 2025 04 05 One of the most critical factors in the growth and expansion of knowledge-based companies within the economy is access to appropriate financial resources. The primary objective of this study is to provide empirical evidence on the performance of knowledge-based firms in relation to three key financing methods: retained earnings, equity issuance, and debt financing. This is an applied research in terms of purpose, covering the period from 2011 to 2021. The models are estimated using a dynamic Bayesian time-varying coefficient panel data approach. The findings indicate that firm size has a positive effect on all types of financing; debt has a negative effect on most types of financing (except for equity issuance); and net fixed assets show a pattern of initial positive impact followed by a negative impact across all financing approaches. Additionally, the profitability-to-assets ratio initially exerts a positive influence on financing, which turns negative toward the end of the study period. یکی از مهم‌ترین عوامل رشد و گسترش شرکت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد، دسترسی به منابع مالی مناسب است. هدف اصلی این پژوهش، ارائه شواهد تجربی عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان بر تأمین مالی بر اساس سه رویکرد تأمین مالی از طریق سود انباشته؛ انتشار سهام و بدهی است. این هدف با استفاده از داده‌های سال‌های 1390 الی 1400 و روش  داده‌های تابلویی پانل متغیر زمان داینامیک بیزین برآورد شد. نتایج بیانگر این واقعیت است که اندازه شرکت بر انواع تأمین مالی تأثیر مثبت؛ بدهی‌ها بر انواع تأمین مالی تأثیر منفی (به جز انتشار سهام)، خالص دارایی‌های ثابت در تمامی رویکردها ابتدا تأثیر مثبت و سپس منفی و در نهایت نسبت سودآوری به دارایی بر انواع تأمین مالی ابتدا تأثیر مثبت و در انتهای دوره تأثیر منفی بر انواع تأمین مالی داشته است. از این رهگذر، شناخت چرخه عمر مالی شرکت و تنظیم استراتژی‌های تأمین مالی متناسب با مرحله رشد شرکت می‌تواند در بهینه‌سازی ساختار سرمایه نقش کلیدی داشته باشد؛ همچنین، ارائه تسهیلات بیشتر برای شرکت‌های کوچک و متوسط برای دسترسی به بازار سرمایه و منابع اعتباری می‌تواند رشد پایدار شرکت‌ها را تقویت کنند.

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 A New Income Inequality Index Based on the Ratio of Medians شاخص نابرابری درآمد جدید بر اساس نسبت میانه‌ درآمدها 10202 10.22075/jem.2025.38603.2030 FA شهریار میرزایی استادیار گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 08 27 This study presents a new index for measuring income inequality based on the ratio of the median income of low-income to high-income groups. Given the common challenges in income data, including the presence of outliers and asymmetric distributions, conventional mean-based indices often do not provide appropriate estimates. In contrast, the proposed index, by utilizing the median—a measure robust to outliers—mitigates this challenge.  By precisely defining the new index and introducing the related “inequality curve,” the present study examines the basic features of a valid inequality measure and provides a consistent estimator for it. The performance of the index has been evaluated through simulation studies and application to Iranian household income data. The findings indicate that the proposed index is not only a valid measure for measuring inequality, but also provides a more expressive and practical understanding of the Lorenz curve through the related curve. این پژوهش یک شاخص نوین برای سنجش نابرابری درآمد ارائه می‌دهد که بر پایه نسبت میانه درآمد گروه‌های کم‌درآمد به پردرآمد استوار است. با توجه به چالش‌های متداول در داده‌های درآمدی، از جمله وجود مقادیر فرین و توزیع‌های نامتقارن، شاخص‌های مرسوم مبتنی بر میانگین اغلب برآوردهای مناسبی ارائه نمی‌دهند. در مقابل، شاخص پیشنهادی با بهره‌گیری از میانه، که معیاری مقاوم در برابر داده‌های پرت است، این چالش را کاهش می‌دهد. مطالعه حاضر با تعریف دقیق شاخص جدید و معرفی «منحنی نابرابری» مرتبط، ویژگی‌های اساسی یک سنجه نابرابری معتبر را بررسی کرده و برآوردگری سازگار برای آن ارائه می‌دهد. عملکرد شاخص از طریق مطالعات شبیه‌سازی و کاربرد روی داده‌های درآمدی خانوارهای ایرانی مورد ارزیابی قرار گرفته است.  یافته‌ها حاکی از آن است که شاخص پیشنهادی نه تنها معیاری معتبر برای سنجش نابرابری محسوب می‌شود، بلکه از طریق منحنی مرتبط، درکی گویاتر و عملی‌تر نسبت به منحنی لورنتس ارائه می‌دهد.

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 An Empirical Analysis of the Causes and Trends of the Shadow Economy in Iran’s provinces (New evidence with a structural equations approach) تحلیل تجربی علل و روند اقتصاد سایه در استان های ایران: ( شواهد جدید با رویکرد معادلات ساختاری) 10268 10.22075/jem.2025.38442.2024 FA سیده ندا رحیمی دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دنشگاه سمنان، سمنان، ایران مجید مداح استاد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران محبوبه فراهتی دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 07 24 The shadow economy is a part of the economic activities of countries, the growth of which is accompanied by the expansion of illegal activities, the reduction of government revenues, and political and social instability. This paper examines the causes and consequences of the shadow economy in the provinces of Iran during the years 2000-2022 using the Multiple Causes - Multiple Indicators (MIMIC) model. The results from the model estimation show that, first, tax burden, unemployment rate, inflation rate, government size, budget deficit and per capita income have a significant effect on the growth of the shadow economy. Second, the trend of the shadow economy in Iran’s provinces, especially in recent years, is upward. These results indicate that government performance at the macro level and prevailing economic conditions in society affect the shadow economy at the local economic level. Therefore, reforming government policies and reducing the size of the government with the aim of strengthening local economies can be effective in controlling its size.          اقتصاد سایه بخشی از فعالیت­های اقتصادی کشورها را تشکیل می­دهد که رشد آن همراه با گسترش فعالیت های غیر قانونی، کاهش درآمدهای دولت و بی ثباتی سیاسی و اجتماعی  است. این مقاله با استفاده از مدل علل چند گانه - شاخص چندگانه، به بررسی علل و پیامدهای اقتصاد سایه در استان­های ایران طی سال‌های 1379-1401 می پردازد. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان می­­دهد اولاً بار مالیاتی، نرخ بیکاری، نرخ تورم، حجم دولت، کسری بودجه و درآمد سرانه اثر معنی­داری بر رشد اقتصاد سایه دارند ثانیاً روند اقتصاد سایه در استان­های ایران به خصوص در سال های اخیر صعودی است. این نتایج نشان می­دهند عملکرد دولت در سطح کلان و شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه اقتصاد سایه در سطح اقتصادهای محلی را تحت تأثیر قرار می­دهد که اصلاح سیا­ست­های دولت و کاهش حجم دولت با هدف تقویت کردن اقتصادهای محلی می­تواند در کنترل حجم آن مؤثر باشد.  

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 Investigating the Impact of Political Stability and Frontier Technology Readiness on Income Inequality بررسی تأثیر ثبات سیاسی و پذیرش فناوری‌های پیشرو بر نابرابری درآمد 10434 10.22075/jem.2026.39239.2045 FA فرشته محمدیان استادیار. گروه اقتصاد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه ایلام. ایلام. ایران عماد نعمه عبیس دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران فرحان ترکی ساجت دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران Journal Article 2025 10 01 Income inequality is one of the fundamental challenges in Middle East and North Africa (MENA) countries, with wide-ranging economic, social, and political implications. Using data from 2008 to 2021 and applying the Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) method across six separate models, this study investigates the impact of political stability and components of frontier technology adoption on income inequality in 17 MENA countries. The results indicate that political stability has a negative and significant effect on income inequality, whereas the adoption of frontier technologies—particularly information and communication technologies and workforce skills—exacerbates inequality. In contrast, research and development activities, industrial development, and financial access reduce income inequality. Moreover, natural resource rents, government expenditures, foreign direct investment, and unemployment each have a positive and significant effect on widening inequality. These findings suggest that policies aimed at strengthening political stability and ensuring the optimal management of frontier technology adoption and natural resources can contribute to reducing income inequality and promoting economic justice in the MENA region. نابرابری درآمد یکی از چالش‌های مهم اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است که پیامدهای گسترده‌ای به همراه دارد. از این رو، در این تحقیق با استفاده از داده‌های دوره ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۱ و روش حداقل مربعات پویا در شش مدل جداگانه، تأثیر ثبات سیاسی و مولفه­های پذیرش فناوری‌های پیشرو بر نابرابری درآمد ۱۷ کشور منطقه منا بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که ثبات سیاسی، فعالیت‌های تحقیق و توسعه، فعالیت‌های صنعتی و دسترسی مالی اثر منفی و معناداری بر نابرابری درآمد دارند، در حالی که فناوری اطلاعات و ارتباطات و مهارت‌های نیروی کار، رانت منابع طبیعی، مخارج دولت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و بیکاری باعث افزایش نابرابری درآمد می‌شوند. بنابراین تقویت ثبات سیاسی و مدیریت بهینه فناوری‌ها می‌تواند نابرابری درآمد را کاهش داده و عدالت اقتصادی را ارتقا بخشد.

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 Identifying and prioritization of critical Uncertainty Factors in the Industries of East Azerbaijan Province شناسایی و اولویت‌بندی عوامل بحرانی عدم‌قطعیت در صنایع منتخب استان آذربایجان شرقی 10549 10.22075/jem.2026.40188.2066 FA طاهر جداری راستگو دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه یوسف محمدزاده دانشیار اقتصاد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه صمد حکمتی‌فرید دانشیار اقتصاد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه هوشمند باقری قره‌بلاغ استادیار و عضو هیأت‌علمی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه Journal Article 2025 12 28 Economic, institutional, and policy uncertainties have become major challenges for industrial activities in East Azerbaijan Province in recent years, affecting firms’ operations and decision making in areas such as production planning, investment, and the procurement of raw materials. This study aims to identify and rank the critical factors contributing to uncertainty in the automotive, food, mineral, and chemical industries of the province. To achieve this, the fuzzy Delphi method—combining fuzzy logic with the multi stage Delphi process—was employed to enable the analysis of qualitative data and expert consensus. A questionnaire was distributed to 40 industrial managers and specialists, and the responses of 19 participants were analyzed. The results indicate that exchange rate volatility, sanctions, international trade policies, regulatory stability, inflation, and emerging technologies play the most significant roles in shaping industrial uncertainty. The findings highlight the need for targeted management of these factors and enhanced collaboration among governmental, private, and research sectors to reduce risks and strengthen industrial resilience. نااطمینانی‌های اقتصادی، نهادی و سیاستی طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های اصلی محیط فعالیت صنایع استان آذربایجان شرقی تبدیل شده و فعالیت بنگاه‌های استان و تصمیم‌گیری در حوزه برنامه‌ریزی تولید، سرمایه گذاری و تأمین مواداولیه را تحت تأثیر قرار داده است. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل بحرانی بروز نااطمینانی در صنایع خودروسازی، غذایی، معدنی و شیمیایی این استان است. برای این منظور، از روش دلفی فازی که ترکیبی از منطق فازی و فرآیند چندمرحله‌ای دلفی است بهره‌گیری شده تا تحلیل داده‌های کیفی و اجماع خبرگان ممکن شود. پرسشنامه‌ای به ۴۰ مدیر و کارشناس صنعتی ارسال و پاسخ ۱۹ نفر تحلیل شد. نتایج نشان داد نوسانات نرخ ارز، تحریم‌ها، سیاست‌های تجاری بین‌المللی، ثبات مقررات، تورم و فناوری‌های نوین بیشترین نقش را در عدم‌قطعیت صنعتی دارند. یافته‌ها بر لزوم مدیریت هدفمند این عوامل و تعامل بخش‌های دولتی، خصوصی و پژوهشی برای کاهش ریسک‌ها و ارتقای تاب‌آوری صنعت تأکید دارند.

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 The Impact of Sanction Shocks on the Profitability Resilience of Iranian Banks: A Quantile Regression Approach اثر شوک تحریم بر تاب‌آوری سودآوری بانک‌های ایران: رهیافت رگرسیون کوانتایل 10569 10.22075/jem.2026.39622.2055 FA وحید شعبانی دانشجوی دکترای علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، کامبیز هژبرکیانی استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، سیدشمس الدین حسینی دانشیار گروه اقتصاد بازرگانی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران، مرجان دامن کشیده دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران، Journal Article 2025 11 06 The shock of international sanctions has been one of the most serious challenges to the stability and profitability of Iran's banking system over the past decade. This study aims to investigate the heterogeneous effect of this shock on the profitability of Iranian banks and analyze their conditional resilience using the quantile regression method. To this end, annual panel data from 19 banks over the period 2011–2023 were collected, and the model was estimated at five quantiles (0/1, 0/25, 0/5, 0/75, and 0/9). The results confirm significant heterogeneity in banks' responses. While the sanctions shock had no significant impact on the profitability of low-profit and median banks, highly profitable banks experienced a significant 0/54% increase in profitability, indicating their higher level of resilience and adaptive capacity in the face of external shocks. Furthermore, asset efficiency was identified as the strongest internal factor positively influencing profitability across the entire conditional distribution. The findings carry important policy implications. The primary recommendation is to adopt a differentiated regulatory approach based on the risk and resilience level of each bank. For low-profit banks, mandatory strengthening of capital buffers and active asset quality management should be prioritized. For resilient, high-profit banks, incentive-based frameworks can be designed to foster interbank market development and income diversification. At the macro level, enhancing transparency, improving data governance, and formulating sanctions shock scenarios to assess systemic resilience are deemed essential. شوک تحریم‌های بین‌المللی یکی از مهم‌ترین چالش‌های ثبات و سودآوری بانک‌های ایران در دهه اخیر بوده است. این پژوهش با هدف بررسی اثر ناهمگون این شوک بر سودآوری بانک‌ها و تحلیل تاب‌آوری مشروط آن‌ها، از روش رگرسیون کوانتایل استفاده می‌کند. بدین منظور داده‌های سالانه ۱۹ بانک در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ به‌صورت پانل گردآوری و مدل در پنج چندک (0.1، 0.25، 0.5، 0.75 و 0.9) برآورد شد. نتایج حاکی از ناهمگونی قابل‌توجه در واکنش بانک‌هاست. شوک تحریم تأثیر معناداری بر سودآوری بانک‌های کم‌سود و میانه نداشته، اما بانک‌های پر‌سود با افزایش معنادار 0.54 درصدی در سودآوری مواجه شده‌اند که نشان‌دهنده تاب‌آوری و توان انطباقی بالاتر آن‌هاست. کارایی دارایی‌ها نیز به‌عنوان قوی‌ترین عامل درونی تأثیرگذار مثبت بر سودآوری در سراسر توزیع شناسایی شد. بر اساس یافته‌ها، اتخاذ رویکرد نظارتی متمایز مبتنی بر ریسک و سطح تاب‌آوری هر بانک توصیه می‌شود. برای بانک‌های کم‌سود، تقویت حائل‌های سرمایه‌ای و مدیریت کیفیت دارایی‌ها در اولویت است. برای بانک‌های پر‌سود تاب‌آور، طراحی چارچوب‌های مشوق‌محور جهت توسعه بازار بین‌بانکی و تنوع‌بخشی درآمدی پیشنهاد می‌گردد. در سطح کلان نیز افزایش شفافیت، ارتقای حکمرانی داده‌ها و تدوین سناریوهای شوک تحریم برای ارزیابی تاب‌آوری سیستم ضروری است.

دانشگاه سمنان مدلسازی اقتصادسنجی 2345-654X 11 1 2026 05 22 Quantum Artificial Intelligence and Oil Price Forecasting: Evidence from the WTI Market هوش مصنوعی کوانتومی و پیش‌بینی قیمت نفت: شواهدی از بازار WTI 10613 10.22075/jem.2026.39216.2044 FA یونس نادمی دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‏الله بروجردی (ره) رضا معبودی دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‏الله بروجردی (ره) آرزو فراهانی دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره) Journal Article 2025 09 30 This study, within the framework of the Quantum Deep Learning (QDL) approach and utilizing the Quantum Long Short‑Term Memory (QLSTM) model, forecasts the future price of West Texas Intermediate (WTI) crude oil. Given the strategic role of oil in the global economy and the impact of its fluctuations on macroeconomic indicators, developing accurate forecasting models is of great importance for policymakers, investors, and market participants. Daily WTI crude oil futures price data from January 2003 to June 2025 are used. The QLSTM model, which combines deep learning capabilities with quantum computing, is compared with six alternative models: classical time series models (AR, MA), machine learning algorithms (SVR), and traditional deep learning models (LSTM, GRU, MLP). Results show that QLSTM achieves the lowest forecast errors (MSE, RMSE, and Theil’s U) compared to the other models, and the Diebold‑Mariano test statistically confirms its superiority. The findings indicate that QLSTM, by exploiting unique features of quantum computing such as superposition and entanglement, has a high ability to identify complex patterns and extreme volatility in the oil market. These results have important implications for Iranian policymakers in risk management, budgeting, and energy policy design, and also open new avenues for future research. این پژوهش در چارچوب رویکرد یادگیری عمیق کوانتومی<strong> </strong>(QDL) و با بهره‌گیری از مدل حافظه بلندمدت–کوتاه‌مدت کوانتومی (QLSTM) به پیش‌بینی قیمت آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) می‌پردازد. با توجه به جایگاه راهبردی نفت در اقتصاد جهانی و تأثیر نوسانات آن بر شاخص‌های کلان اقتصادی، دستیابی به مدل‌های دقیق پیش‌بینی اهمیت فراوانی برای سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران و فعالان بازار دارد. در این مطالعه، داده‌های روزانه قیمت آتی نفت خام WTI در بازه ژانویه 2003 تا ژوئن 2025 مورد استفاده قرار گرفت. مدل QLSTM که ترکیبی از قابلیت‌های یادگیری عمیق و محاسبات کوانتومی است، با شش مدل جایگزین شامل مدل‌های کلاسیک سری زمانی AR، MA، الگوریتم‌های یادگیری ماشین (SVR) و مدل‌های یادگیری عمیق سنتی LSTM،GRU و MLP مقایسه شد. نتایج نشان داد  QLSTMکمترین خطای پیش‌بینی MSE، RMSE و شاخص تایل را در مقایسه با سایر مدل‌ها دارد و آزمون دایبولد-ماریانو نیز این برتری را از نظر آماری تأیید کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد QLSTM با بهره‌گیری از ویژگی‌های منحصر به‌فرد محاسبات کوانتومی مانند برهم‌نهی و درهم‌تنیدگی، توانایی بالایی در شناسایی الگوهای پیچیده و نوسانات شدید بازار نفت دارد. این نتایج پیامدهای مهمی برای سیاست‌گذاران ایران در مدیریت ریسک، بودجه‌ریزی و طراحی سیاست‌های انرژی دارد و همچنین مسیرهای تازه‌ای را برای پژوهش‌های آتی فراهم می‌آورد.